تبلیغات
مهندسی بهداشت محیط یزد - شفاخونه/ زیره؛ چه سیاه و چه سبز پر از خاصیت است.
تاریخ : شنبه 1394/11/17 | 07:45 بعد از ظهر | نویسنده : مهدی ملکی سورکی
باغ دارو/ زیره، دانه یا ادویه ای است که به دو نوع سیاه و سبز معروف است. بیشترین زیره ی ایران در کرمان کشت می شود، چرا که در آنجا به مقدار فراوان و به صورت خودرو رشد می کند و نوع سیاه آن به زیره ی ایرانی شهرت دارد.
این دانه همچنین در ازبکستان، تاجیکستان، افغانستان، ترکیه، مراکش، هند، مصر، مکزیک، کوبا و شیلی به صورت خودرو رشد می کند.

زیره سیاه
زیره سیاه حاوی تانن، موم، موسیلاژ، یک روغن ثابت، مواد قندی و اسانس است. اسانس آن شامل
کارون و دی هیدروکارویول است. زیره سیاه گیاهی 2 ساله است که میوه ی آن بیضی شکل و قهوه ای رنگ یا مایل به زرد و شفاف است. میوه ی این گیاه که به اشتباه به آن دانه نیز گفته می شود، مورد استفاده ی دارویی قرار می گیرد.

خواص زیره سیاه


تسکین درد

برای رفع و یا کاهش دردهای ناشی از قاعدگی و دردهای روده می توان دم کرده زیره سیاه را مصرف کرد. همچنین مصرف زیره سیاه یا روغن آن برای تسکین دل درد کودکان بسیار موثرست.

درمان بی اشتهایی
میوه ی زیره را می توان له کرد و در مقداری آب جوش دم کرد. مصرف این ماده در افزایش اشتها بسیار موثرست. همچنین می توان از گرد گیاه در آب مخلوط کرد و میل نمود یا می توان برای افزایش اشتها دانه ی آن را جوید.

درمان سندروم تحریک پذیری روده

دم کرده ی زیره سیاه مخصوصاً اگر به همراه گیاهان مکمل دیگر مثل گیاه اوجی باشد، در رفع اسهال، نفخ و سندروم روده بسیار مفیدست.

بهبود عملکرد معده
وجود ترکیبات شیمیایی متعددی که در این ادویه ی پر خاصیت هست، آن را به ماده ای برای تقویت معده تبدیل کرده است. زیره سیاه معده را گرم کرده و انگل را از آن دفع می کند. در برطرف کردن نفخ شکم به شکل موثر و سریعی عمل می کند و از تشکیل گاز معده جلوگیری می کند. همچنین عمل هضم غذا را سریع و آسان می نماید.

قاعده آور

این ادویه ی ایرانی نه تنها برای تسکین درمان قاعدگی موثرست، بلکه به خاطر طبع و خاصیت گرمی که دارد بسیار قاعده آور نیز هست.

رفع بوی بد دهان

اگر مقداری زیره را برای مدت زمانی محدود بجوید و در دهان خود نگه دارید، بوی بدن دهان و حتی بوی بد ناشی از خوردن سیر و پیاز را برطرف می کند.

سایر خواص
- در درمان بیماری های مثانه و کلیه موثرست.

- دم کرده زیره برای رفع برونشیت مفید است.

- مصرف آن در زنان شیرده باعث افزایش شیر می شود.

- برای رفع سکسکه و درمان تنگی نفس موثرست.

- یک داروی سنتی برای درمان نفخ شکم و سوهاضمه است.

- بدن را تقویت می کند و چاق کننده است.

- دارای خواص ضد عفونی کننده و ضد تشنج است.

زیره سبز

جنس، گونه، نوع اسانس و ترکیبات گیاه زیره ی سبز با زیره ی سیاه کاملاً متفاوت است و اثرات دارویی آن ها نیز در بعضی موارد تفاوت دارد. ترکیبات زیره سبز شامل 22 درصد چربی، مقادیر بالایی اسید آمینه های آزاد، تعدادی فلاونوییدهای گلوکزیدی و 5 درصد چربی است. این نوع زیره، گیاهی بوته ای است و علاوه بر میوه، تمام قسمت های آن معطرست. زیره سبز جز اصلی ادویه های کاری و چیلی است و به عنوان طعم دهنده ی غذا و محصولات غذایی تجاری، کاربرد فراوانی دارد.

خواص زیره سبز
کاهش وزن

زیره سبز چربی سوزست و تاثیر بسیار زیادی در کاهش وزن دارد. آزمایشی بین دو گروه از زنان چاق انجام شد که دارای رژیم غذایی و میزان دریافتی کالری یکسان بودند ولی با این تفاوت که یک گروه از آنان به همراه غذای خود مقداری زیره مصرف می کردند. در نهایت مشخص شد گروهی که زیره مصرف نمی کردند نسبت به گروه دیگر، از کاهش وزن کم تری برخوردار شده اند.

کاهش چربی خون
ترکیباتی گیاهی به نام فیتوسترول ها در زیره سبز مانع از جذب کلسترول به خون می شود. بنابراین مصرف مقدار کافی از زیره سبز سبب کاهش چربی های مضر خون مثل تری گلیسیرید شده و میزان کلسترول بد خون را نیز کاهش می دهد.

ضد سرطان

در آزمایشات مربوط به ادویه های حاوی زیره ی سبز، خاصیت ضد سرطانی این ماده مشخص شده است. وجود ماده ای به نام اتردوپترولی در زیره ی سبز خاصیت آنتی اکسیدانی دارد که اثر شدیدی در جلوگیری از بروز سرطان دارد.

ضد باکتری

اسانس های موجود و خصوصاً کومین آلدهید در زیره سبز دارای اثرات شدید ضد باکتری است که از رشد لاکتوباسیلوس و پلانتاروم جلوگیری می کند و قارچ کش است.

دیگر خواص

- بی حس کننده و ضد درد است.

- ادرار آور و شیر افزاست.

- ضد اسپاسم، ضد عفونی کننده و ضد نفخ است.

- تقویت کننده معده و رحم است.

- التیام دهنده ی زخم هاست.

- ضد باکتری، ضد سم و ضد صفرا است.

- معرق و ضد احتقان است.

- در صنایع غذایی به عنوان طعم دهنده استفاده می شود.

- در صنایع عطرسازی و خوشبو کننده ها نیز کاربرد دارد.